SIKÇA SORULAN SORULAR

CEVAP: İşyerinin ticaret unvanının değişmesi veya işyerinin başka bir adrese nakli halinde durumun resmi makamlardan (Ticaret odası gibi) alınmış belgelerle kanıtlanması koşuluyla çalışma izninde Bakanlığımızca gerekli değişiklik yapılabilmektedir.

CEVAP: Çalışma izni alınan yabancılar için Bakanlığımıza beyan edilen ücret üzerinden sosyal güvenlik primlerinin tam olarak ödenmesi gerekmektedir. Bu yükümlülüğün yerine getirilmesi koşuluyla yabancılar part-time (kısmi süreli) çalışabilirler.

CEVAP: Türkiye’de ikamet eden veya edecek limited şirket ortağı yabancılar ile anonim şirketlerde yönetim kurulu üyesi olan yabancılar için Bakanlığımızdan çalışma izni alınması gerekmektedir. Ayrıca, limited şirket müdürü yabancıların Türkiye’de ikamet etsin veya etmesin Bakanlığımızdan çalışma izni alması gerekmektedir

CEVAP: Üniversite eğitimi gereği yapılması zorunluluk arz eden stajlar için çalışma izni alınmasına gerek bulunmamaktadır. Ancak bu durumda ilgili Üniversite veya Fakülteden alınacak konuya ilişkin resmi bir yazının bulunması gerekmektedir.

CEVAP: 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile yabancı doktorların Türkiye’de çalışabilmelerine imkan sağlanmış olup, yabancı uyruklu doktor istihdam edecek özel sağlık kuruluşları Sağlık Bakanlığından (İl Sağlık Md.) almış olduğu ön izin (mesleki yeterlilik) belgesi ile birlikte Bakanlığımıza çalışma izin başvuru yapmakta ve talebi uygun bulunanlara çalışma izni düzenlenmektedir. Çalışma izni istenilen yabancının yurtdışındaki tıp fakültelerinden mezun olması halinde diploma denklik belgesi ibrazı zorunludur.

CEVAP: Çalışma izni talep edilen yabancılara yapacakları meslek ve görevlere uygun olarak en az ücretler belirlenmiştir. Söz konusu ücret düzeyleri Bakanlığımız internet sitesinde yer alan Değerlendirme Kriterlerinin 5. maddesinde belirtilmektedir. Yabancılara ilişkin sosyal güvenlik prim ödemelerinin bu düzeyin altında olmaması gerekmektedir.

CEVAP: Özellik arzeden doğrudan yabancı yatırımlar kriterlerini karşılayan işletmelerde kilit personel konumundaki ilk yabancının çalışma izin talebi değerlendirilirken 5 Türk vatandaşı istihdamı aranılmamaktadır.

CEVAP: 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun 18. maddesi gereğince; turizm işletmelerinde çalıştırılan yabancı personelin miktarı toplam personelin % 10'unu geçememektedir. Bu oran Kültür ve Turizm Bakanlığınca % 20'ye kadar artırılabilmektedir. Dolayısıyla çalışma izni talep edilen her bir yabancı için en az beş Türk vatandaşının istihdamı zorunludur.

CEVAP: 4817 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin 13'üncü maddesine dayanılarak Bakanlığımızca değerlendirme kriterleri belirlenmiştir. Buna göre, çalışma izni talep edilen işyerinde her bir yabancı için en az beş Türk vatandaşının istihdamı zorunludur. İzin isteyen yabancının şirket ortağı olması halinde beş kişilik istihdam şartı, Bakanlıkça verilecek bir yıllık çalışma izninin son altı ayı için aranır.

CEVAP: 4817 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin 13'üncü maddesine dayanılarak Bakanlığımızca değerlendirme kriterleri belirlenmiştir. Buna göre, çalışma izni talep edilen işyerinde her bir yabancı için en az beş Türk vatandaşının istihdamı zorunludur.

CEVAP: 4817 sayılı Kanunun 8’inci maddesinde sıralanan yabancılara bu Kanunda öngörülen sürelere tabi olmaksızın çalışma izni verilebileceği öngörülmekte olup, yabancıların istisnai haller kapsamında bulunması çalışma izninden muafiyet anlamına gelmemektedir.

CEVAP: Turistik vize ile ülkemizde bulunan yabancılar için yurtiçinden başvuru yapılamamaktadır. Öğrenim amacıyla verilenler hariç en az 6 ay süreli ikamet izni bulunan yabancılar için yurtiçi başvuru yapılabilmektedir.

CEVAP: Bu durumda yurtdışı başvurusunun yenilenmesi, yeni bir referans numarası alınması ve izleyen 10 işgünü içinde elektronik başvurunun yapılarak ıslak imzalı evrakların Bakanlığımıza ulaştırılması gerekmektedir. Ancak önceki yurtdışı başvuru tarihinden itibaren 30 gün geçmeden yeni bir yurtdışı başvurusu yapılamamaktadır.

CEVAP: Yurtiçinden Bakanlığımıza yapılacak çalışma izin başvurularının elektronik ortamda yapılması ve kağıt ortamında imzalanarak Yönetmelik ekinde belirlenen diğer belgelerle birlikte elektronik başvurunun tamamlanmasını takip eden altı işgünü içerisinde şahsen veya posta ile Bakanlığımıza ulaştırılması gerekmektedir. Dış temsilciliğimiz kanalıyla yapılan başvurularda ise; temsilciliğimize yapılan başvuruyu takip eden 10 işgünü içinde Türkiye’deki işveren kurumun söz konusu yabancıyı çalıştırmak üzere internet üzerinden elektronik çalışma izin başvurusu yapması ve yine aynı 10 işgünü içinde gerekli evrakları Bakanlığımıza ulaştırması gerekmektedir.

CEVAP: Bakanlığımızca verilmiş bulunan çalışma izinlerinin iptal edilmesine ilişkin işveren başvuruları internetten sistem üzerinden yapılacaktır. İptal talebi işveren veya vekili tarafından imzalanmış  dilekçenin  (dilekçede ayrılış tarihi ve nedeni mutlaka belirtilecektir.)  pdf. belgesi olarak sisteme yüklenmesi halinde işleme alınacaktır. İptal Başvuruları e-devlet şifresi ile sisteme girilerek; Başvuru İşlemleri menüsü Başvuru Takip seçeneği, Başvuru Durum Görüntüle - izin İptal Talebi” butonuna tıklanarak yürütülecektir. Sisteme yüklenen dilekçe ayrıca kağıt ortamında Bakanlığımıza gönderilmeyecektir.

CEVAP: Yabancılara çalışma izinleri belirli bir işyeri veya konutta çalışmak üzere verilmekte olup, yabancının bu işyerinden ayrılması halinde izin geçerliliğini yitirmektedir. Bir işverenin yanında çalışma izni bulunan bir yabancının aynı izinle başka bir işyerinde çalışabilmesi mümkün bulunmadığından, yeni işvereninin Bakanlığımıza çalışma izin başvurusunda bulunarak kendi işyerinde çalıştırmak üzere yeni bir çalışma izni alması gerekmektedir. Yeni işverenin bu yabancıya ilişkin çalışma izin talebinin Bakanlığımızca olumlu değerlendirilmesi halinde eski çalışma izni iptal edilir. 

CEVAP: Yabancılara çalışma izinleri belirli bir işyeri veya işletme üzerinden verilebilmektedir. Yabancılara istedikleri herhangi bir işyerinde çalışabilmesine imkan veren bir izin sistemi mevcut değildir. Çalışma izin başvurularının yabancı şahsı çalıştırmak isteyen işveren tarafından yapılması zorunludur.

CEVAP: Sadece Türkiye’den temin edilemeyen meslek ve görevler için işyerlerinde yabancılara çalışma izni verilebilmektedir. Çalışma izin başvuruların usul ve esasları ile çalışma izin kriterleri Bakanlığımızwww.csgb.gov.tr/csgbPortal/yabancilar.portal internet sitesinde detaylı olarak yer almaktadır.

CEVAP: Ev hizmetlerinde yabancı uyruklu personel çalıştırmak üzere Bakanlığımıza yapılan çalışma izni başvurularının son zamanlarda giderek artması nedeniyle, konunun istismarının önlenmesi ve izin verilen yabancıların güvenliği açısından aşağıdaki sınırlamaların getirilmesi kararlaştırılmıştır.

  • Yaşlı ve hasta bakımı ile küçük çocuğu bulunanlar dışında konutlarda yabancı personele çalışma izni verilmemektedir.
  • Bakım gerektirecek hastalığının bulunduğunun sağlık raporu ile kanıtlanması zorunludur.
  • Ciddi bakım gerektiren haller dışında erkek yabancılara konutlarda çalışma izni verilmemektedir.

CEVAP: 

  • Yabancı çalıştıran işverenler yabancının çalışmaya başladığı tarihten itibaren en geç on beş gün içerisinde durumu Bakanlığımıza bildirmekle yükümlüdürler.
  • Çalışma izninin verildiği tarihten itibaren otuz gün içerisinde yabancının çalışmaya başlamaması halinde, bu sürenin bitiminden itibaren en geç on beş gün içerisinde işverenler durumu Bakanlığımıza bildirmekle yükümlüdürler.
  • Bağımsız çalışan yabancılar, çalışmaya başladıkları tarihten ve çalışmanın bitiminden itibaren en geç on beş gün içerisinde durumu Bakanlığımıza bildirmekle yükümlüdürler.
  • Çalışma izni verilen yabancının herhangi bir nedenle hizmet akdinin sona ermesi halinde bu akdin sona erdiği tarihten itibaren en geç on beş gün içerisinde işverenler durumu Bakanlığımıza bildirmekle yükümlüdürler.
  • Yukarıda belirtilen bildirim yükümlülüklerini süresi içinde yerine getirmeyen bağımsız çalışan yabancı ile yabancı çalıştıran işverene her bir yabancı için ayrı ayrı idarî para cezası verilir.

CEVAP: Mütekabiliyet esasına dayalı olarak uluslararası sosyal güvenlik sözleşmesi yapılmış ülke uyruğunda bulunan yabancılardan sigorta primlerinin kendi ülkesinde ödenmeye devam ettiğini kanıtlayanlar, Sözleşmelerde öngörülen süreler kadar Türkiye’de sosyal güvenlik yükümlülüklerinden muaftırlar.

CEVAP: 03.05.2014 tarih ve 28989 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’nde yapılan değişiklik uyarınca; Yabancı uyruklu kişilerin, çalışma izin belgesindeki izin başlangıç tarihinden itibaren 30 gün içinde ya da çalışma izin belgesinin işverene tebliğ tarihi ile çalışma izin tarihinin farklı olması halinde çalışma izin belgesinin işverene tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılan bildirimlerinin süresinde yapılmış sayılacağı öngörülmüştür.

CEVAP: Muafiyet hükümlerinden yararlanacak yabancılar için çalışma izni düzenlenen yabancılar da olduğu gibi sosyal güvenlikle ilgili yükümlülüklerin yerine getirilmesi zorunludur. 

CEVAP: Bu maddede sayılan yabancılar, geliş amaçlarını, ne kadar süre ile ve nerede kalacaklarına ilişkin bilgileri, bulundukları yerin Emniyet makamlarına bildirirler. Bu bildirimlerde şahsi başvuru zorunluluğu yoktur. Emniyet makamları, ibraz edilen belgelerin yeterli olmadığı kanaatine varması halinde gerek yabancının kendisinden gerekse yabancının ilişkilendirildiği müessese veya firmalardan ek bilgi ve belge talebinde bulunabilir. Talebin tutarlı olmadığının veya işin süresinin muafiyet süresi olarak öngörülen süreleri aşacağının anlaşılması durumunda, yabancının muafiyet kapsamındaki faaliyetlerine ilgili valiliklerce izin verilmemektedir. Muafiyet kapsamında yer alan söz konusu yabancılara vize veya vize muafiyet süreleri yeterli ise muafiyet olarak öngörülen süreler içinde ikamet tezkeresi verilmez. Vize süreleri yeterli olmayanlara ise muafiyet süreleri aşılmamak kaydıyla ikamet tezkereleri resen tanzim edilmektedir.

CEVAP: (1) Özel kanunlarda belirlenen hükümler saklı kalmak ve yabancı ile işverenin diğer kanunlardan doğan yükümlülüklerini yerine getirmeleri kaydıyla;

a) Türkiye’nin taraf olduğu ikili ya da çok taraflı sözleşmelerle çalışma izninden muaf tutulanların,

b) Daimi ikametgahları yurt dışında olup bilimsel, kültürel ve sanatsal faaliyetler amacıyla bir aydan az, sportif faaliyetler amacıyla dört aydan az süre ile geçici olarak Türkiye’ye gelecek yabancıların,

c) Türkiye’ye ithal edilen makine ve teçhizatın montajı, bakım ve onarımı, kullanımına ilişkin eğitiminin verilmesi veya teçhizatı teslim almak veya Türkiye’de arızalanan araçların tamiri amacıyla; Türkiye’ye giriş tarihinden itibaren üç ayı geçmemek ve bu durumu ibraz edeceği belgeler ile kanıtlamak koşuluyla gelenlerin,

ç) Türkiye’den ihraç edilen ya da Türkiye’ye ithal edilen mal ve hizmetlerin kullanılmasına ilişkin eğitim amacıyla Türkiye’ye giriş tarihinden itibaren üç ayı geçmemek ve bu durumu ibraz edeceği belgeler ile kanıtlamak koşuluyla Türkiye’de bulunanların,

d) Belgeli turizm işletmelerinin sınırları dışında faaliyette bulunacak fuar ve sirklerde gösteri ve benzeri görevli olarak Türkiye’ye giriş tarihinden itibaren altı ayı geçmemek ve bu durumu ibraz edeceği belgeler ile kanıtlamak koşuluyla bulunanların,

e) İki yılı geçmemek ve eğitim süresiyle sınırlı olmak üzere durumunu ibraz edeceği belgeler ile kanıtlayarak üniversiteler ile kamu kurum ve kuruluşlarına bilgi ve görgülerini artırmak üzere gelen yabancıların,

f) Sosyo-kültürel ve teknolojik alanlar ile eğitim konularında altı ayı aşmayan bir sürede Türkiye’ye önemli hizmet ve katkı sağlayabilecekleri ilgili mercilerce bildirilenlerin,

g) Avrupa Birliği Eğitim ve Gençlik Programları Merkezi Başkanlığının (Ulusal Ajans) yürüttüğü programlar kapsamında gelecek yabancıların program süresince,

ğ) Kapsamı ve süresi konusunda Bakanlık, İçişleri ve Dışişleri Bakanlığı ile Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığının mutabakata vardığı uluslararası stajyer öğrenci programları çerçevesinde staj görecek yabancıların,

h) Görev süresi sekiz ayı geçmemek kaydıyla Türkiye’ye gelen tur operatörü temsilcisi yabancıların,

ı) Türkiye Futbol Federasyonunca veya Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünce talepleri uygun bulunan yabancı futbolcular ile diğer sporcu ve antrenörlerin sözleşmeleri süresince,

i) Gemiadamlarının Eğitim, Belgelendirme ve Vardiya Standartları Hakkında Uluslararası Sözleşme’nin I/10 Kuralına göre devletlerle yapılan ikili protokoller gereği, ilgili idareden “Uygunluk Onayı Belgesi” almış Türk Uluslararası Gemi Siciline kayıtlı ve kabotaj hattı dışında çalışan gemilerde görev yapan yabancı gemiadamlarının,

j) Türkiye Avrupa Birliği Mali İşbirliği Programları kapsamında yürütülen projelerde görevlendirilen yabancı uzmanların, görevleri süresince, çalışma izni almalarına gerek bulunmamaktadır.

(2) Mesleki hizmetler kapsamında olup, muafiyet hükümlerine tabi yabancı mimar, mühendis ve şehir plancılarının, hizmet sürelerinin bir ayı aşması durumunda akademik ve mesleki yeterliliğini tamamlayarak Bakanlıktan çalışma izni alması, ilgili meslek kuruluşuna geçici üye olması ve ulusal kurum ve kuruluşların uygulamalarına uyması zorunludur.

(3) Muafiyet süreleri uzatılamaz. Ayrıca birinci fıkranın (b), (c), (ç), (d), (f) ve (h) bentleri kapsamındaki yabancılar, bir takvim yılı içinde muafiyet hükümlerinden sadece bir kez yararlanır. Ancak, bu haktan yararlanabilmek için yabancının daha önce aynı amaçla almış olduğu ikamet tezkeresinin bitiş tarihinden itibaren üç ay geçmiş olması şartı aranır. Muafiyet sürelerinden daha fazla çalışılacak olunması durumunda Bakanlıktan çalışma izni alınması zorunludur.

(4) Bu maddede sayılan yabancılar, ülkeye giriş yaptıkları tarihten itibaren en geç otuz gün içerisinde ve her halükarda faaliyetlerine başlamadan önce geliş amaçlarını, ne kadar süre ile ve nerede kalacaklarına ilişkin bilgileri, bulundukları yerin Emniyet makamlarına bildirerek ikamet tezkeresi almak zorundadırlar. Muafiyet hükümlerinden yararlanacak yabancılara ilişkin sosyal güvenlikle ilgili yükümlülüklerin yerine getirilmesi zorunludur. Bu madde kapsamında ikamet tezkeresi düzenlenen yabancıların kimlik bilgileri ile çalışacakları işyerlerinin unvan ve Sosyal Güvenlik Kurumu işyeri sicil numaraları Emniyet makamları tarafından her ay Bakanlığımıza bildirilir.

CEVAP: Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin Muafiyetler başlıklı 55 inci maddesi çerçevesinde çalışma izninden muaf tutulan yabancıların (özel kanunlarda belirlenen hükümler saklı kalmak ve yabancı ile işverenin diğer kanunlardan doğan yükümlülüklerini yerine getirmeleri kaydıyla) çalışma izni almalarına gerek bulunmamaktadır. Yabancıların hangi hallerde ve ne kadar süreler ile çalışma izninden muaf tutuldukları anılan Yönetmeliğin 55. maddesinde yer almaktadır.

CEVAP: Yabancıların çalışma hayatına sınırlama getiren ve halen yürürlükte olan Kanunlar bulunmaktadır. Nitekim 4817 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi 2 nci fıkrasında bu konuya açıklık getirilerek “diğer kanunlarda yer alan, yabancıların çalışamayacağı iş ve mesleklere dair hükümler saklıdır” hükmüne yer verilmiştir. Bu itibarla süreli, süresiz ve bağımsız çalışma izni verilenler ile muafiyet kapsamındaki yabancıların özel Kanunlarında yer alan ve sadece Türk vatandaşlarına hasredilmiş bulunan iş ve mesleklerde çalışmaları mümkün bulunmamaktadır. Yabancılara çalışma izni verilemeyen meslek ve görevler Bakanlığımız internet sitesinde güncel olarak yayımlanmaktadır.

CEVAP: Türkiye’de bulunan büyükelçilik veya konsolosluklar bünyesinde faaliyet gösteren okullardaki yabancı öğretmenlere, Bakanlığımızca ayrıca çalışma izni düzenlenmesine gerek bulunmamaktadır. Bu kapsamdaki yabancılar, Dışişleri Bakanlığı kanalıyla yapılan başvuruları üzerine İçişleri Bakanlığı tarafından düzenlenen çalışma amaçlı ikamet tezkeresi ile görev yapmaktadırlar. (Yönetmelik Md.54)

CEVAP: Çalışma izni uzatma başvurusu bulunan yabancılar, çalışma izin süresinin sona erdiği tarihten itibaren kırkbeş günü geçmemek ve yaptığı işin mahiyeti değişmemek kaydıyla aynı işyeri ve meslekte çalışmaya devam edebilir. Bu süre içerisindeki çalışma kanuni çalışma olarak kabul edilir ve yabancının, ilgili mercilerin ve işverenin yükümlülükleri aynı şekilde devam eder. Uzatma başvurusu bulunanlar elektronik ortamda İçişleri Bakanlığına bildirilir.

CEVAP: Çalışma izninin uzatılması talebi, başvuru formu ve Uygulama Yönetmeliği ekinde belirtilen belgelere önceki çalışma izin belgesinin aslının da eklenmesi suretiyle, yabancı veya işvereni tarafından doğrudan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına yapılır. Yönetmeliğin 5 inci maddesi gereğince; çalışma izni ve süre uzatım başvurularının öncelikle elektronik ortamda yapılması zorunludur. Bu kapsamda elektronik ortamda yapılan ve sistem tarafından kabul edilerek onaylanan çalışma izni veya süre uzatım başvurularının geçerli olabilmesi için internet ortamında alınan barkodlu başvuru formu çıktısının yabancı ve işveren tarafından kağıt ortamında imzalanarak Yönetmelik ekinde belirlenen diğer belgelerle birlikte internet üzerinden yapılan başvurunun onaylanmasını takip eden altı işgünü içerisinde şahsen veya posta ile Bakanlığımıza teslimi gerekmektedir. Bakanlığımızca verilmiş bir çalışma izninin süresinin uzatılabilmesi için; mevcut çalışma izninin bittiği tarihten geriye doğru en fazla iki aylık sürede olmak kaydıyla, izin süresi sona ermeden uzatma başvurusunda bulunulması gerekmektedir. Çalışma izninin uzatılması halinde, uzatılan çalışma izninin başlangıç tarihi, süresi biten çalışma izninin sona erdiği tarihtir. Çalışma izninin süresinin bitiminden itibaren en geç onbeş gün içinde yapılan uzatma başvuruları da değerlendirmeye alınmaktadır. Onbeş günlük bu süreden sonra yapılan uzatma başvuruları, ilk defa başvuru yapan yabancılara uygulanan esaslara tabidir.

CEVAP: Türkiye’nin taraf olduğu ikili ya da çok taraflı sözleşmelerde aksi öngörülmedikçe;

a) Bir Türk vatandaşı ile evli olan ve eşiyle Türkiye’de evlilik birliği içinde yaşayan veya evlilik birliği en az üç yıl sürdükten sonra sona ermiş olmakla birlikte Türkiye’de yerleşmiş olan yabancılar ile bunların Türk vatandaşı eşinden olan çocuklarına,

b) 403 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 19, 27 ve 28 inci maddeleri çerçevesinde Türk Vatandaşlığını kaybedenler ve bunların füruuna,

c) Türkiye’de doğan veya kendi millî kanununa, vatansız ise Türk mevzuatına göre rüşt yaşını doldurmadan Türkiye’ye gelen ve Türkiye’de meslek okulu, yüksek okul veya üniversiteden mezun olan yabancılara,

d) 2510 sayılı İskân Kanununa göre muhacir, mülteci veya göçebe olarak kabul edilen yabancılara,

e) Avrupa Birliği üyesi ülke vatandaşları ile bunların Avrupa Birliği üyesi ülkelerin vatandaşı olmayan eş ve çocuklarına,

f) Yabancı devletlerin Türkiye’deki büyükelçilikleri ile konsolosluklarında ve uluslararası kuruluşların temsilciliklerinde görevli diplomat, idarî ve teknik personelin hizmetinde çalışanlar ile karşılıklılık ilkesi çerçevesinde olmak ve görev süresiyle sınırlı kalmak üzere Türkiye’de bulunan büyükelçilikler, konsolosluklar ve uluslararası kuruluşların temsilciliklerinde görevlendirilen diplomatların ve idarî ve teknik personelin eş ve çocuklarına,

g) Bilimsel ve kültürel faaliyetler amacıyla bir ayı aşan ve sportif faaliyetler amacıyla dört ayı aşan süre ile geçici olarak Türkiye’ye gelecek yabancılara,

h) Kanunla yetki verilen Bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarınca sözleşme veya ihale usulleriyle mal ve hizmet alımı, bir işin yaptırılması veya bir tesisin işletilmesi işlerinde çalıştırılacak kilit personel niteliğindeki yabancılara, Bu Kanunda öngörülen sürelere tâbi olmaksızın çalışma izni verilebilir. 

CEVAP: Bağımsız çalışacak yabancılara Türkiye’de en az “beş yıl” kanuni ve kesintisiz ikamet etmiş olmaları, çalışmalarının, ekonomik kalkınma açısından katma değer yaratması ve istihdam üzerinde olumlu etki yapacak olması koşulu ile verilebilir. İstihdam üzerindeki etkinin belirlenmesinde ilgili mercilerin görüşleri de dikkate alınır. Bağımsız çalışacak yabancının en az “beş yıl” kanuni ve kesintisiz ikamet etmiş olması koşulunun yerine getirildiği Emniyet makamlarından alınacak belge ile kanıtlanır. Bu belge diğer belgelerle birlikte Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bağımsız çalışma izni başvurusu sırasında iletilir. Yabancının en az “beş yıl” kanuni ve kesintisiz ikamet etmiş olması koşulunun yerine getirilip getirilmediği değerlendirilirken, öğrenimde geçen süreler dikkate alınmaz. Diğer taraftan, yabancının beraberinde Türkiye’ye gelerek, yabancı ile birlikte ikamet eden, aynı zamanda öğrenim gören eş ve çocuklarının, öğrenim süreleri ikametten sayılır. Bağımsız çalışma izni verilen yabancıların ikamet izin süreleri, yabancıların Türkiye’de ikamet ve seyahatlerine ilişkin mevzuata göre İçişleri Bakanlığınca belirlenir. Bağımsız çalışma izni, işin mahiyeti değişmediği sürece yabancı tarafından ikamet izin sürelerine bağlı olarak kullanılır. Emniyet makamlarınca, bağımsız çalışma iznine istinaden verilen ikamet izin sürelerinin uzatılmaması halinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bilgi verilir. Bağımsız çalışma izninin değerlendirilmesinde dikkate alınmak üzere; yabancının faaliyetinin, ulusal ekonomiye sağlayacağı katkı ve yabancının icra edeceği faaliyet için yeterli miktarda gelire sahip olduğunu kanıtlayan belgeler, diğer belgelerle birlikte Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına iletilmesi istenebilir. Bağımsız çalışma izini verilmesi uygun bulunan yabancıya, bağımsız çalışabileceğine ilişkin “Bağımsız Çalışma İzni Müracaat Belgesi” verilir. Bu belge, verildiği tarihten itibaren “üç ay” süreyle geçerlidir. Yabancıya, işyerini kurmasının ardından, ticaret sicil kaydını Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına ibraz etmesi halinde bağımsız çalışma izni verilebilir.

CEVAP: Türkiye’nin taraf olduğu ikili ya da çok taraflı sözleşmelerde aksi öngörülmedikçe, Türkiye’de en az “sekiz yıl” kanuni ve kesintisiz ikamet eden veya toplam “altı yıllık” kanuni çalışması olan yabancılara, iş piyasasındaki durum ve çalışma hayatındaki gelişmeler dikkate alınmaksızın ve belirli bir işletme, meslek, mülki veya coğrafi alanla sınırlandırılmaksızın verilebilir. Yabancının en az sekiz yıl kanuni ve kesintisiz ikamet etmiş olması koşulunun yerine getirildiği Emniyet makamlarından alınacak belge ile kanıtlanır. Bu belge diğer belgelerle birlikte Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına süresiz çalışma izni başvurusu sırasında iletilir. Yabancının en az “sekiz yıl” kanuni kesintisiz ikamet etmiş olması koşulunun yerine getirilip getirilmediği değerlendirilirken, öğrenimde geçen süreler dikkate alınmaz. Ancak, yabancının beraberinde Türkiye’ye gelerek, yabancı ile birlikte ikamet eden, aynı zamanda öğrenim gören eş ve çocuklarının öğrenim süreleri ikametten sayılır. Yabancının toplam “altı yıllık” kanuni çalışmasının bulunması koşulunun yerine getirildiği hususu ilgili mercilerden alınacak belge ile kanıtlanır ve bu belge diğer belgelerle birlikte Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına süresiz çalışma izni başvurusu sırasında iletilir. Süresiz çalışma izni verilen yabancıların ikamet izin süreleri, yabancıların ikamet ve seyahatlerine ilişkin mevzuata göre İçişleri Bakanlığınca belirlenir. Süresiz çalışma izni, kapsamında bir değişiklik olmadığı sürece, ikamet izin sürelerine bağlı olarak kullanılır. Emniyet makamlarınca, süresiz çalışma iznine istinaden verilen ikamet izin sürelerinin uzatılmaması halinde, Bakanlığımıza bilgi verilir. Süresiz çalışma izni, ikamet izin sürelerine bağlı olarak kullanılır. Süresiz çalışma izni alan yabancının çalıştığı işyerinin veya işyeri adresinin değişmesi halinde, Kanunun 18 inci maddesi uyarınca en geç onbeş gün içerisinde durum Bakanlığımıza bildirilir. Bakanlık gönderilen bilgi ve belgelere göre mevcut süresiz çalışma izin belgesinde gerekli değişiklikleri yaparak ilgili mercilere bildirir.

CEVAP: Türkiye’nin taraf olduğu ikili ya da çok taraflı sözleşmelerde aksi öngörülmedikçe, iş piyasasındaki durum, çalışma hayatındaki gelişmeler, istihdama ilişkin sektörel ve ekonomik konjonktür değişiklikleri dikkate alınarak, yabancının iş sözleşmesinin veya işin süresine göre, belirli bir işletme ve belirli bir meslekte çalışmak üzere en çok bir yıl süreyle verilmektedir.Bir yıllık kanuni çalışma süresinden sonra; aynı işyeri veya aynı işletme ve aynı meslekte çalışmak üzere çalışma iznin süresi en fazla “iki yıl” daha uzatılabilir. Üç yıllık kanuni çalışma süresinin sonunda, aynı meslekte ancak bu defa dilediği işverenin yanında çalışmak üzere çalışma İzninin süresi en fazla “üç yıl” daha uzatılabilir.

CEVAP: 4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanuna göre, Yabancılara 3 farklı türde çalışma izni düzenlenebilmektedir.1-Süreli çalışma izni 2-Süresiz çalışma izni; 3-Bağımsız çalışma izni;

CEVAP: 4817 sayılı Kanunun 14. maddesinin (d) bendine göre; bir işyeri, işletme veya meslek için çalışma izin talebi reddedilen yabancı için, aynı işyeri, işletme veya aynı meslek için izin talebinin reddedildiği tarihten itibaren bir yıl geçmeden yeniden izin talebinde bulunulamamaktadır. Bu bir yıl içerisinde aynı işyeri, işletme veya aynı meslek için izin talebinde bulunulması halinde talep reddedilmektedir.

CEVAP: Çalışma izni verilmesi ya da uzatılması talebinin reddedilmesi, çalışma izninin iptal edilmesi ya da çalışma izninin geçerliliğinin kaybedilmesine ilişkin Bakanlıkça verilecek kararlara karşı ilgililer tarafından tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde itiraz edilebilir. İtirazın Bakanlıkça reddedilmesi hallerinde idarî yargı yoluna başvurulabilir.

CEVAP: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, gerekli hallerde ilgili Bakanlık ve mercilerin görüşlerini de almak suretiyle çalışma izni başvurusunu sonuçlandırır. Usulüne uygun olarak yapılan çalışma izni başvuruları, belgelerin tam ve eksiksiz olması kaydıyla Bakanlık tarafından en geç otuz gün içinde sonuçlandırılır. Başvurunun eksik evrak ile yapıldığının Bakanlıkça tespiti halinde, eksik evrakların tamamlanması istemiyle başvuru sahibine bilgi verilir. Bu durumda Kanunun 12 nci maddesindeki otuz günlük süre eksik evrakların Bakanlığımıza intikal ettiği tarih itibariyle başlar. Bakanlık çalışma izin başvurusuna ilişkin (olumlu veya olumsuz) kararını, yurt dışından yapılan başvurularda; başvuruyu yapan yabancıya bildirmek üzere (Dışişleri Bakanlığı kanalıyla) ilgili T.C. dış temsilciliğine de bildirir. Yurtiçinden yapılan başvurularda ise yabancıya veya işverene bildirilir.

CEVAP: Yurtiçinden yapılacak başvurular; Türkiye’de öğrenim amacıyla verilen ikamet izinleri hariç, herhangi bir sebebe istinaden en az “altı ay” süreli ikamet tezkeresi almış ve bu süresi sona ermemiş olan yabancılar veya bunların işverenleri, başvurularını Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına yapabilirler. Bu kapsamda yapılan başvurulara istinaden çalışma izni verilmiş yabancılardan, Türkiye’nin dış temsilcilikleri kanalı ile çalışma vizesi alması koşulu aranmaz. Yönetmeliğin 5 inci maddesi gereğince (Değişik birinci fıkra:RG-31/7/2010-27658); çalışma izin başvurularının elektronik ortamda yapılması zorunluluğu getirilmiştir. Bu kapsamda elektronik ortamda yapılan ve sistem tarafından kabul edilerek onaylanan çalışma izin başvurularının geçerli olabilmesi için internet ortamında alınan barkotlu başvuru formu çıktısının yabancı ve işveren tarafından kağıt ortamında imzalanarak Yönetmelik ekinde belirlenen diğer belgelerle birlikte elektronik başvurunun onaylanmasını takip eden altı işgünü içerisinde şahsen veya posta ile Bakanlığımıza teslimi gerekmektedir. Ayrıca, turistik vize ya da çalışma amacı dışındaki vizelerle veya iki ülke arasındaki vize muafiyeti programı ve diğer vize kolaylıklarından yararlanarak Türkiye’ye gelmiş olan ve ikamet tezkeresi olmayan yabancıların, çalışma izni için yurt içinden başvuruları kabul edilmemektedir. (Yönetmelik Md.7)

CEVAP: Dış temsilciliklerimiz kanalı ile çalışma izni ve çalışma vizesi alınması sırasındaki bürokratik işlem süreci ilgili kurumlar sağlanan mutabakat uyarınca aşağıda belirlenen esaslara göre yürütülmektedir: Yurtdışından yapılan çalışma izni ve vize başvuruları Dışişleri Bakanlığı kanalı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığına (Emniyet Genel Müdürlüğü) eş zamanlı olarak gönderilir. Bu taleplere ilişkin olarak, Dışişleri Bakanlığının teleks mesajının tarihi esas alınarak, 15 gün içerisinde İçişleri Bakanlığından olumsuz bir cevap alınmadığı takdirde, çalışma izni ve çalışma vizesi hakkındaki görüşü Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca olumlu kabul edilir ve talep 4817 sayılı Kanun hükümleri doğrultusunda değerlendirilerek sonuçlandırılır.

CEVAP: Yabancılar, yurt dışından çalışma izni için başvurularını, uyruğunda bulundukları veya daimi ikamet ettikleri ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti temsilciliklerine yaparlar. Temsilcilikler, çalışma izin talebine ilişkin olabilecek değerlendirmeleri ile birlikte bu başvuruları doğrudan Bakanlığımıza iletirler. Türkiye Cumhuriyeti temsilcilikleri ve Bakanlık, yurt dışından yapılacak çalışma izni başvuruları ile ilgili işlemleri elektronik ortamda yürütür. Başvuru sırasında istenilen belgeler, yabancının temsilciliğe başvuru tarihini takip eden on işgünü içerisinde yapılacak elektronik başvurunun ardından işverenince Bakanlığımıza intikal ettirilir. Yönetmeliğin 5 inci maddesi gereğince; çalışma izin başvurularının elektronik ortamda yapılması zorunludur. Bu kapsamda elektronik ortamda yapılan ve sistem tarafından kabul edilerek onaylanan çalışma izin başvurularının geçerli olabilmesi için internet ortamında alınan barkodlu başvuru formu çıktısının yabancı ve işveren tarafından kağıt ortamında imzalanarak Yönetmelik ekinde belirlenen diğer belgelerle birlikte temsilciğimize yapılan başvuruyu takip eden on işgünü içerisinde şahsen veya posta ile Bakanlığımıza teslimi gerekmektedir.

CEVAP: İdari para cezasının ödenmemesi durumunda, cezanın ülkeye girişte tahsil edilebilmesi ve ödeme yapılmadan yabancıların ülkemize alınmamaları amacıyla, bu yabancılar Emniyet makamlarınca tahdit programı kapsamına alınmaktadır.

CEVAP: Kaçak çalıştığı belirlenen yabancılara ve işverenlere 4817 sayılı Kanunun 21 inci maddesi gereğince idari para cezası uygulanmakta olup, fiillerin tekrarı halinde idari para cezaları bir kat artırılarak uygulanmaktadır. Çalışma izni bulunmayan yabancıyı çalıştıran işverenlere her bir yabancı için ayrı ayrı olmak üzere idari para cezası uygulanır. Çalışma izni olmaksızın bir işverene bağımlı veya bağımsız olarak çalışan yabancıya da ayrıca idari para cezası verilir. Söz konusu idari para cezalarının güncel tutarları

Bakanlığımız internet sitesinde yer almaktadır. Diğer taraftan, 4817 sayılı Kanun ile, kaçak yabancı çalıştıran işverenlere, yabancının ve varsa eş ve çocuklarının konaklama giderlerini, ülkelerine dönmeleri için gerekli masrafları ve gerektiğinde sağlık harcamalarını karşılama zorunluluğu da getirilmiştir.

CEVAP: Yabancının kaçak çalışması halinde, durum bir tutanakla tespit edilerek, yabancı ve yabancıyı çalıştıran işveren veya işveren vekillerine Kanunun 21’inci maddesinde öngörülen para cezalarının uygulanması için söz konusu tutanağın bir örneği Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüklerine gönderilmektedir. İl Müdürlükleri, gönderilen tutanaklar çerçevesinde işveren ve yabancı şahıslar hakkında uygun olan idari yaptırımları uygular, mevcut tutanaklar üzerinden karar verilemediği durumlarda ise konu denetim için ilgili İş Teftiş Grup Başkanlığına intikal ettirilir. Denetlemeler sırasında kaçak çalıştığı belirlenen yabancıların Türkiye’ye girişi, pasaport, vize ve ikamet izni konuları tetkik edilerek, durumları yasal olmayanların sınırdışı işlemleri Emniyet makamlarınca yürütülmektedir.

CEVAP: Kanunun denetlemeye ilişkin 20 nci maddesi gereğince: Bu Kanun kapsamına giren yabancıların ve işverenlerin bu Kanundan doğan yükümlülüklerini yerine getirip getirmedikleri Bakanlık iş müfettişleri ile Sosyal Güvenlik Kurumu müfettişleri tarafından denetlenir.Genel bütçeye dahil daireler ve katma bütçeli idarelerin teftiş ve denetim elemanları kendi mevzuatları gereğince işyerlerinde yapacakları her türlü denetim ve incelemeler sırasında, yabancı çalıştıran işverenlerle yabancıların bu Kanundan doğan yükümlülüklerini yerine getirip getirmediklerini de denetler. Denetim sonuçları ayrıca Bakanlığımıza bildirilir.Genel ve özel bütçeli idarelerin teftiş ve denetim elemanlarının yanı sıra kolluk kuvvetlerinin de kendi mevzuatları gereğince işyerlerinde yapacakları her türlü denetim, inceleme ve kontrol sırasında yabancı çalıştıran işverenler ile yabancıların 4817 sayılı Kanundan doğan yükümlülükleri yerine getirmediklerini tespit etmeleri halinde durumu Bakanlığımıza bildirmeleri yükümlüğü getirilmiştir. Kaçak yabancı istihdamıyla daha etkin bir mücadele sağlanabilmesi amacıyla yapılan bu düzenleme uyarınca, kolluk kuvvetlerinin yapacakları bildirimler üzerine Bakanlığımız Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri söz konusu tutanak ve raporlara göre bu Kanunda öngörülen idari para cezası ve diğer yaptırımları uygulamaktadırlar.

CEVAP: 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 28’inci maddesi çerçevesinde Mavi Kart almış olanlar veya almaya hak kazananlar, yapılacak mesleğin icrasına ilişkin olarak ulusal mevzuatımızdaki yükümlülüklerin yerine getirilmesi ve özel kanunlarda yer alan hususlar saklı kalmak koşuluyla, 4817 sayılı Kanun hükümleri gereğince Bakanlığımızdan çalışma izni almalarına gerek bulunmamaktadır. Ayrıca bu kapsamda bulunanların çalışma izin talepleri de Bakanlığımızca karşılanmamaktadır.

CEVAP: 6458 sayılı Kanunun “Çalışma izninin ikamet izni sayılması” başlıklı 27’nci maddesinde; “(1) Geçerli çalışma izni ile 27/2/2003 tarihli ve 4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzni hakkında Kanunun 10 uncu maddesine istinaden verilen Çalışma İzni Muafiyet Teyit Belgesi, ikamet izni sayılır. Çalışma izni ya da Çalışma İzni Muafiyet Teyit Belgesi verilen yabancılardan, 2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununa göre çalışma izni süresi kadar ikamet izni harcı tahsil edilir….” hükmü yer almaktadır.

Bu itibarla, 4817 sayılı Kanun çerçevesinde Bakanlığımızca verilmekte olan çalışma izinleri aynı zamanda ikamet izni yerine geçmekte ve Emniyet veya Göç İdaresinden ayrıca ikamet izni alınması gerekmemektedir. Bu kapsamda; olumlu değerlendirilen çalışma izin başvurularında, çalışma izin harcıyla birlikte ikamet izin harcı da Bakanlığımızca talep edilmekte, her iki harcın da ilgili Banka hesabına yatırıldığının tespiti halinde çalışma izni düzenlenmektedir.

CEVAP: 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince yabancılara verilecek çalışma izin belgeleri harca tabidir. Çalışma izin talebinin Bakanlıkça uygun görülmesi halinde verilecek izin süresine göre harç yatırılması gerekmektedir. Harç tutarları, her yıl yeniden değerleme oranı temel alınarak belirlenmekte ve Resmi Gazetede yayımlanmaktadır. Harç miktarları ve yatırılacak Banka şubelerine ilişkin bilgiler internet sitemizde yer almaktadır.T.C. dış temsilcilikleri kanalı yapılan çalışma izin başvurularında harçlar çalışma izninin çıkmasını müteakip ilgili dış temsilciliğimize yatırılmaktadır. Ancak, ilgili kanunlarla harçlardan muaf olan kurumlardan harç talep edilmez.

CEVAP:4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanuna göre, yabancılara çalışma izni vermeye yetkili merci Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığıdır. Ancak, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bilgi vermek koşuluyla;

· Ekonomi Bakanlığı (Serbest Bölgelerde çalışacak yabancılara), Serbest bölgelerde görev yapacak yabancıların çalışma izinleri 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununun 10’uncu maddesi uyarınca Ekonomi Bakanlığı Serbest Bölgeler, Yurtdışı Yatırım ve Hizmetler Genel Müdürlüğünce verilmektedir.

· Yüksek Öğretim Kurulu (Üniversitelerde görev yapacak yabancı öğretim elemanlarına), Üniversitelerde görev yapacak akademik personelin çalışma izinleri 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 34 üncü maddesi kapsamında YÖK tarafında verilmektedir.

CEVAP: 4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanun Türkiye’de bağımlı ve bağımsız çalışan yabancıları, bir işveren yanında meslek eğitimi gören yabancıları ve yabancı çalıştıran gerçek ve tüzel kişileri kapsar.

SEKTÖRDEN HABERLER

Tüm Haberler

BİZE YAZIN

sidebar contact form